บทที่3

เส้นขนาน

มุมแย้ง · มุมภายในข้างเดียวกัน · มุมภายนอก-ภายใน · เส้นขนานกับรูปสามเหลี่ยม · มาตรฐาน ค 2.2 ม.2/2

สรุปใน 10 วิ

เส้นขนานโดนเส้นตัด → เกิดมุมแค่ 2 ขนาด (เล็กกับใหญ่) ที่รวมกันได้ 180° · Z (มุมแย้ง) เท่ากัน · F (ภายนอก-ภายในตรงข้าม) เท่ากัน · C/U (ภายในข้างเดียวกัน) รวม 180° · และกลับกันได้: ถ้าเป็นแบบนี้ → เส้นคู่นั้นขนานกัน

1เส้นขนาน คืออะไร

เส้นตรงสองเส้นบนระนาบเดียวกัน ขนานกัน ก็ต่อเมื่อ ไม่ตัดกัน

AB // CDอ่านว่า AB ขนานกับ CD
ระยะห่างเท่ากัน ABCD

ถ้าเส้นตรงสองเส้นขนานกัน ระยะห่างระหว่างเส้นจะเท่ากันเสมอ

รอบตัวเรา

รางรถไฟ · ทางม้าลาย · ขอบกระดาน · เส้นบรรทัดสมุด (ใบพัดลม ไม่ใช่)

2ชื่อมุมที่ต้องรู้

Zมุมแย้ง

อยู่คนละข้างของเส้นตัด ระหว่างเส้นคู่นั้น
เท่ากัน

Fมุมภายนอก-มุมภายในที่อยู่ตรงข้ามบนข้างเดียวกัน

เท่ากัน

Cมุมภายในที่อยู่บนข้างเดียวกันของเส้นตัด

รวมกัน = 180°

ทริคจำสุดคุ้ม

เส้นตัดไม่ตั้งฉาก → มี มุมเล็ก กับ มุมใหญ่ แค่ 2 แบบ · มุมเล็กทุกมุมเท่ากัน มุมใหญ่ทุกมุมเท่ากัน · เล็ก + ใหญ่ = 180° → ดูด้วยตาก็ตอบได้ว่าเท่ากันหรือรวม 180

3ห้องทดลองมุม

ลองเล่น
ทฤษฎีบท (ไป-กลับ ใช้ได้ทั้งสองทาง): เมื่อเส้นตรงเส้นหนึ่งตัดเส้นตรงคู่หนึ่ง เส้นตรงคู่นั้นขนานกัน ก็ต่อเมื่อ  ① มุมแย้งมีขนาดเท่ากัน  ② มุมภายนอกและมุมภายในที่อยู่ตรงข้ามบนข้างเดียวกันเท่ากัน  ③ มุมภายในที่อยู่บนข้างเดียวกันรวมกัน 180°

→ ใช้ “ขนาน ⇒ มุม” เพื่อหาค่ามุม · ใช้ “มุม ⇒ ขนาน” เพื่อพิสูจน์ว่าขนาน (ลองกด “ทำให้ไม่ขนาน” จะเห็นว่าความสัมพันธ์พังหมด)

4หาค่า x แบบทีละขั้น

AB // CD หาค่า x Z มุมแย้ง
มุมแย้งมีขนาดเท่ากัน → 2x + 50 = 110
2x = 110 − 50 = 60
x = 30° ✔
AB // CD หาค่า x F ภายนอก-ภายใน
มุมภายนอกกับมุมภายในที่อยู่ตรงข้ามบนข้างเดียวกันเท่ากัน → 2x + 10 = 70
2x = 60
x = 30° ✔
AB // CD หาค่า x C ภายในข้างเดียวกัน
มุมภายในที่อยู่บนข้างเดียวกันรวมกัน 180° → x + 115 = 180
x = 65° ✔
แนวคิดทุกข้อ

① ดูว่าสองมุมเป็นคู่แบบไหน (Z / F / C) → ② ตั้งสมการ “เท่ากัน” หรือ “รวม = 180” → ③ แก้สมการ

5เส้นขนานกับรูปสามเหลี่ยม

มุมภายในทั้งสามของ △ รวมกัน = 180°
ดูว่าทำไม
  1. ลาก DE ผ่านจุด B ให้ขนานกับ AC
  2. DBA = BAC (มุมแย้ง)
  3. EBC = BCA (มุมแย้ง)
  4. สามมุมที่จุด B ต่อกันเป็นเส้นตรง = 180° → ∠A + ∠B + ∠C = 180°

62 ทริคที่ใช้บ่อย

มุมภายนอกของ △

มุมภายนอก = ผลบวกมุมภายในที่ไม่ใช่มุมประชิด
55°65°? ABCD

CBD = 55° + 65° = 120°

มุมหัวลูกศร (ระหว่างเส้นขนาน)

aba + b

ลากเส้นประผ่านหัวลูกศรให้ขนาน แล้วใช้มุมแย้ง 2 ครั้ง → มุมที่หัวลูกศร = a + b

7เช็กความเข้าใจ (แตะการ์ดเพื่อดูเฉลย · เลขมุมตามห้องทดลอง)

ข้อ 1แตะดูเฉลยมุมภายในที่อยู่บนข้างเดียวกันของเส้นตัดเป็น 95° และ 90° เส้นคู่นั้นขนานกันหรือไม่
ไม่ขนาน · 95 + 90 = 185 ≠ 180
ข้อ 2แตะดูเฉลยมุมภายในที่อยู่บนข้างเดียวกันเป็น 115° และ 65° ขนานกันหรือไม่
ขนาน · 115 + 65 = 180
ข้อ 3แตะดูเฉลยAB // CD มีเส้นตัด ถ้า ∠1 = 120° แล้ว ∠6 = ?
60° · ∠1 เป็นมุมใหญ่ ∠6 เป็นมุมเล็ก → 180 − 120
ข้อ 4แตะดูเฉลยAB // CD มุมใดเท่ากันบ้าง
∠1 = ∠4 = ∠5 = ∠8 และ ∠2 = ∠3 = ∠6 = ∠7
ข้อ 5แตะดูเฉลย△ABC มีมุม 25° และ 29° มุมที่เหลือเท่าไร
126° · 180 − 25 − 29
ข้อ 6แตะดูเฉลยAB // CD มี AD เป็นเส้นตัด ABC = 65°, ADC = 40° จงหา AEC
105° · BAD = ADC = 40° (มุมแย้ง) แล้ว AEC เป็นมุมภายนอกของ △ABE = 65 + 40

สรุปจากใบงานคณิตศาสตร์ ม.2 เทอม 2 (ฉบับเฉลย) · กดปุ่มในกล่อง “ลองเล่น” เพื่อดูภาพเคลื่อนไหว · กด “พิมพ์ A4” เพื่อพิมพ์แจก